W 1227 roku na placu w Rimini wygłodzony muł odwrócił się od obroku i ukląkł przed Hostią, którą trzymał św. Antoni z Padwy. Tak rozstrzygnął się spór świętego z katarem Bonovillem.

W pierwszych dekadach XIII wieku w Rimini działali katarzy – członkowie ruchu religijnego, który odrzucał sakramenty Kościoła, a wraz z nimi wiarę w obecność Chrystusa w Eucharystii. W 1227 roku jeden z nich, Bonovillo, rzucił wyzwanie św. Antoniemu z Padwy. Oświadczył, że uwierzy w Eucharystię, jeśli jego muł, którego od trzech dni nie karmił, zamiast podanej przez niego paszy wybierze Hostię trzymaną przez zakonnika.

Na miejsce próby wyznaczono główny plac miasta, Piazza Grande – dzisiejszy plac Tre Martiri. Zebrał się tam tłum ciekawskich. Św. Antoni przyszedł z konsekrowaną Hostią zamkniętą w monstrancji, a Bonovillo przyprowadził zgłodniałe zwierzę. Święty poprosił zebranych o zupełną ciszę, po czym zwrócił się do muła i w imię Stwórcy polecił mu podejść i oddać cześć swemu Panu – tak, aby wszyscy zobaczyli, że całe stworzenie powinno pochylić się przed Bogiem obecnym w Sakramencie.

Wtedy zwierzę zostawiło obrok, który podsuwał mu właściciel, i od razu skierowało się ku zakonnikowi. Spokojnie ugięło przednie nogi przed Hostią i pozostało w tej postawie, jakby oddawało pokłon. Według przekazu wydarzenie to skłoniło do przyjęcia wiary katolickiej nie tylko samego Bonovilla, lecz także wielu innych katarów.

W Rimini do dziś można odwiedzić niewielką świątynię wzniesioną na pamiątkę cudu – na jej fasadzie widnieje napis „Templum SS. Eucharistiae”. Wewnątrz stoi ołtarz zbudowany na resztkach kolumny, przy której – jak głosi tradycja – św. Antoni dokonał cudu.

Scena z mułem należy do ulubionych tematów sztuki. Przedstawili ją m.in. Donatello w reliefie z lat 1446–1448 w bazylice św. Antoniego w Padwie, Girolamo Tessari we fresku z 1511 roku w tej samej bazylice i Domenico Beccafumi na obrazie z 1537 roku, który znajduje się w Luwrze. Wyobrażenia cudu można zobaczyć również w kościele Matriz w Salvaterra de Magos w Portugalii, w kościele św. Antoniego w Tonarze na Sardynii oraz w Muzeum Diecezjalnym w Mediolanie.

Więcej zdjęć z planszy

Zdjęcia i ilustracje z planszy wystawy „Cuda eucharystyczne na świecie” (© Edizioni San Clemente).