W 1453 roku grabieżca wiózł na mule monstrancję z Hostią, zrabowaną w Exilles. Na placu w Turynie zwierzę upadło, a Hostia wzniosła się nad domy i opadła do kielicha trzymanego przez biskupa.

W połowie XV wieku w dolinie Susy starły się wojska Renata Andegaweńskiego i księcia Ludwika I Sabaudzkiego. Kiedy żołnierze Ludwika zajęli miejscowość Exilles, zaczęli ją plądrować. Jeden z grabieżców zabrał monstrancję z konsekrowaną Hostią, wrzucił ją do worka razem z innymi łupami i na mule ruszył w stronę Turynu.

Dnia 6 czerwca 1453 roku, na placu w centrum Turynu – tam, gdzie później stanął kościół Bożego Ciała – muł potknął się i upadł. Worek się otworzył, łupy rozsypały się po ziemi, a monstrancja z Hostią wzniosła się wysoko ponad okoliczne domy. Natychmiast powiadomiono biskupa. Przybył na miejsce wraz z wieloma kapłanami i wiernymi i zaczął się modlić, trzymając w dłoniach pusty kielich. Hostia zaczęła powoli opadać i spoczęła w kielichu biskupa.

Dla cudownej Hostii zbudowano w 1455 roku w katedrze specjalne tabernakulum. Usunięto je w 1492 roku, kiedy rozpoczęto budowę nowej świątyni według projektu Mea del Caprino. W 1528 roku na miejscu cudu stanęła edykuła zaprojektowana przez Mattea Sanmicheliego, ozdobiona malowidłami z najważniejszymi scenami wydarzenia. Zastąpił ją istniejący do dziś kościół Bożego Ciała. Władze miasta postanowiły go wznieść w 1598 roku, w czasie epidemii dżumy, przychylając się także do prośby bractwa Ducha Świętego; budowę rozpoczął Ascanio Vittozzi w 1604 roku.

Samej Hostii w Turynie już nie ma. Jak wyjaśnia tablica pamiątkowa, spożyto ją, aby nie domagać się od Boga nieustannego cudu jej nienaruszonego zachowania. Przetrwały za to inne pamiątki: tak zwany cudowny kielich oraz żelazna forma, którą odciśnięto Hostię – w 1673 roku przywieziono ją z Exilles do Turynu, a w 1684 roku przekazano miastu, które przechowuje ją w Archiwum Historycznym. Tablica wskazuje też miejsce, w którym upadł muł.

Dzieje cudu zdobią wnętrze bazyliki Bożego Ciała: nad ołtarzem wisi obraz Bartolomea Garavaglii, ucznia Guercina, a sklepienie pokrywają freski Luigiego Vacki z 1853 roku, ukazujące kolejne etapy wydarzeń. Sceny te przedstawiają również freski G. A. Recchiego w turyńskim ratuszu oraz dawne ryciny, m.in. tryptyk z herbem miasta, pokazujący kradzież w Exilles, upadek mulicy i złożenie się Hostii w kielichu.

Więcej zdjęć z planszy

Zdjęcia i ilustracje z planszy wystawy „Cuda eucharystyczne na świecie” (© Edizioni San Clemente).